Site icon Frapress

Τάσος Λειβαδίτης: Ο μεταπολεμικός ποιητής του ουμανισμού και του έρωτα

Μια ματιά στη ζωή και το έργο του Τάσου Λειβαδίτη…

Ο Τάσος Λειβαδίτης αποτελεί κύριο εκπρόσωπο της πρώτης Μεταπολεμικής γενιάς.

Περιγράφει στα ποιήματά του τα τρομακτικά εκείνα μεταπολεμικά χρόνια με έντονο ρεαλισμό. Μιλά για τους σκληρούς αγώνες της γενιάς του και εκφράζει τη φρίκη από την εφιαλτική μνήμη των αδικαίωτων θυσιών. 

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1922. Το 1940 εγγράφεται στη Νομική Σχολή της Αθήνας, ωστόσο δε θα ολοκληρώσει ποτέ τις σπουδές του, καθώς συμμετείχε στην Αντίσταση. Ανέπτυξε έντονη πολιτική δραστηριότητα στο χώρο της αριστεράς και εξορίστηκε, από το 1945 έως το 1951.

Στην ποίηση εμφανίστηκε το 1952 με τα ποιήματα «Μάχη στην άκρη της νύχτας» και «Αυτό το αστέρι είναι για όλους μας», που τον έκαναν αμέσως γνωστό. Στα 1953, κέρδισε το πρώτο βραβείο ποίησης στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ νεολαίας στη Βαρσοβία, με το ποίημα «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου».

Το έργο κατασχέθηκε από την ελληνική λογοκρισία και έγινε αιτία να δικαστεί ο ποιητής το 1955 στο Πενταμελές Εφετείο, στο οποίο τελικά αθωώθηκε πανηγυρικά.

Η ποίηση του είναι αυτοβιογραφική και αποτελεί μια πηγή της ιστορίας του μεταπολέμου.

Στη δεύτερη φάση του, ο ποιητής ασχολήθηκε με πιο κοινωνικά και προσωπικά θέματα.

Το σημαντικότερο στοιχείο της ποίησής του, είναι η πίστη του στη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου βασισμένου στην ειρήνη, στην ισότητα, στην αλληλοβοήθεια και τον ουμανισμό. Τονίζει ιδιαίτερα στο έργο του την αξία του ανθρώπου και το σεβασμό του συνανθρώπου.

Όταν, λοιπόν, διαβάζεις ποίησή του, είναι αναπόφευκτο να οραματιστείς κι ο ίδιος έναν καλύτερο κόσμο. Μέσα από τα ποιήματα του σε παρακινεί να γίνεις ένας καλύτερος άνθρωπος. Αυτή η ποιητική του φάση είναι επίσης συνυφασμένη με τη ζωή του ποιητή, καθώς αρέσκονταν να προσφέρει με κάθε τρόπο στους συνανθρώπους του, ακόμη και σε περιόδους που και ο ίδιος δεν είχε τίποτα.

Ο Τάσος Λειβαδίτης έχει χαρακτηριστεί και ως ο ποιητής του έρωτα, όπως και τον γνωρίζουν οι περισσότεροι νέοι σήμερα, μέσα από τα ευρέως διαδεδομένα ποιήματα του στα κοινωνικά μέσα.

Χαρακτηριστική είναι η νοσταλγία του έρωτα που δεν έζησε ποτέ και παρασύρει και τους αναγνώστες του σε ένα τέτοιο συναίσθημα. Η ποίηση του είναι τόσο άμεση και ειλικρινής που σε κάνει να πιστεύεις πως γράφτηκε για εσένα και δημιουργεί έντονα συναισθήματα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, έκανε στροφή και στα υπαρξιακά ποιήματα. Πέθανε στην Αθήνα στις 30 Οκτωβρίου 1988. Ο ίδιος είχε αναφέρει για το θάνατό του: «Και μια μέρα θέλω να γράψουν στον τάφο μου: Έζησε στα σύνορα μιας ακαθόριστης ηλικίας και πέθανε για πράγματα μακρινά που είδε κάποτε σε ένα αβέβαιο όνειρο».

Στίχοι του μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη και άλλους σημαντικούς καλλιτέχνες, ενώ μεταφράστηκαν στα Ρωσικά, Σερβικά, Ουγγρικά, Σουηδικά, Ιταλικά, Γαλλικά, Αλβανικά, Βουλγαρικά, Κινέζικα και Αγγλικά. Υπήρξε και κριτικός λογοτεχνίας.

Γνωστοί στίχοι του που θα σας πείσουν για την ομορφιά των ποιημάτων του, ακολουθούν παρακάτω:

  • Κι όταν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλον είμαστε κιόλας νεκροί.
  • Ο κόσμος μόνο όταν τον μοιράζεσαι υπάρχει…
  • Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν’ αγωνίζεσαι για την ειρήνη και για το δίκιο.
  • Καλότυχοι εκείνοι που δε γνώρισαν τον εαυτό τους, ανδρείοι εκείνοι που αποσιώπησαν την αθωότητά τους μα ευλογημένοι αυτοί που τα δώσανε όλα κι ύστερα κοίταξαν έν’ άστρο σαν τη μόνη ανταπόδοση.
  • …αφού έζησα όλο το μαρτύριο της ελπίδας, έφτασα στο πιο απάνθρωπο έγκλημα: να πιστέψω στους ανθρώπους.
  • Το βράδυ έχω βρει έναν ωραίο τρόπο να κοιμάμαι. Τους συγχωρώ έναν-έναν όλους.
  • Αν μου χάριζαν όλη την αιωνιότητα χωρίς εσένα, θα προτιμούσα μια μικρή στιγμή πλάι σου.
  • Θυμάσαι τις νύχτες; Για να σε κάνω να γελάσεις περπατούσα πάνω στο γυαλί της λάμπας. «Πώς γίνεται αυτό;» ρώταγες. Μα ήταν τόσο απλό αφού με αγαπούσες.
  • Και κάθε βράδυ κοιμάσαι μ’ έναν θησαυρό: Αυτήν την πολυσήμαντη αυριανή σου μέρα. Η αμαρτία μας: Ότι θελήσαμε πολλά, το έγκλημά μας: Πράξαμε τόσα λίγα.
  • Γι’ αυτό σου λέω πρέπει να βρεις έναν άλλο τρόπο να ξεχωρίζεις τους ανθρώπους, όχι να περιμένεις την πράξη – είναι τότε αργά. Ο ουρανίσκος μας είναι ένα κοιμητήρι όπου σαπίζουν χιλιάδες ανείπωτα λόγια.
  • Η σιωπή κάνει τον κόσμο πιο μεγάλο, η θλίψη πιο δίκαιο.
  • “Αύριο”, λες, και μέσα σ’ αυτήν τη μικρή αναβολή παραμονεύει ολόκληρο το πελώριο ποτέ.

Σχόλια