Όταν στην Ευρώπη, ο Shakespeare έγραφε για τη σχέση του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας και ο Βάγκνερ έκανε όπερα τον θρύλο του Τριστάνου και της Ιζόλδης, προέκυπτε ένα παρεξηγημένο ρομαντικό ιδανικό.

Στο ίδιο μοτίβο τα παραμύθια φαίνονταν τέλεια με τις σχέσεις όμορφα φτιαγμένες, σωστά συγχρονισμένες, με κοινές επιθυμίες και απ’ τους δύο συντρόφους.

Ίσως όμως πρέπει να ξεκινήσουμε απ’ το τέλος: για τον Ρωμαίο και την Ιουλιέτα η σχέση κορυφώθηκε στον θάνατο. Για τον Τριστάνο και την Ιζόλδη πάλι η σχέση κορυφώθηκε στον θάνατο. Για τα κλασσικά παραμύθια η σχέση δεν κορυφώθηκε ποτέ γιατί όλα σταματούσαν στην αρχή της.

Ας μιλήσουμε λοιπόν για τον θάνατο. Γιατί υπήρξε το πιο «όμορφο» τέλος;

Σχέση

Μέσα στα γραπτά των ρομαντικών η όρασή μας προσκρούει στο ανέφικτο των σχέσεων: τίποτα δεν μπορούσε να εκπληρωθεί ή να ικανοποιηθεί. Η συνάντηση των δύο συντρόφων ήταν απ’ την αρχή γεμάτη εμπόδια. Εμπόδια όμως εξωτερικά που είχαν να κάνουν κυρίως με οικογένειες και λόγους τρίτων.

Υπήρξαν ποτέ οι εραστές μόνοι τους; Σαν δύο και όχι σαν ομάδες με οικογένειες, συγγενείς, αντίζηλους και εχθρούς; Βρέθηκαν ποτέ σαν δύο;

Κατά τα φαινόμενα όχι. Η σχέση άρχιζε στα κοινωνικά εμπόδια και τελείωνε στην ταφή. Και γι’ αυτό φαινόταν ιδανική και τόσο δυνατή: γιατί οι δύο αγαπημένοι πέθαιναν για τον ερωτά τους.

Ή μήπως δείχνοντας ότι πεθαίνουν πλάι-πλάι ήταν ο μόνος τρόπος να μείνει η σχέση στο φαντασιακό μας σαν κάτι το άπιαστο και κορυφαίο;

Απ’ το σημείο που ξεκινάει μια σχέση είναι κατά κάποιον τρόπο καταδικασμένη στην αποτυχία. Δεν το εννοώ όμως με την έννοια του χωρισμού. Χωρισμός υπάρχει απ’ την αρχή της, κατά την διάρκειά της και όταν λήξει η σχέση υπάρχει αποχωρισμός.

Χωρισμός υπάρχει υπό το πρίσμα ότι δεν υφίσταται μια απόλυτη ιδανική ένωση των δύο συντρόφων, αλλά αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν αγαπιούνται.

Μπορούμε να αγαπάμε βαθιά και να ερωτευόμαστε έντονα και αυτή ακριβώς η αγάπη είναι που γεμίζει το κενό που θα υπάρχει πάντα ανάμεσα στους δύο.

Το κενό του ότι είμαστε διαφορετικοί, του ότι κουβαλάμε διαφορετικές ιστορίες, του ότι οι λέξεις που μιλάμε έχουν προσωπικό νόημα για τον καθένα μας.

Του ότι εν τέλει οι σχέσεις δημιουργούν μια τεράστια παρεξήγηση που ξεκινάει απ’ τον διαφορετικό τρόπο του είμαστε.

Και αυτό φέρνει πολλά άτομα σε αμηχανία μπρος την όψη μιας σχέσης.

Χαρακτηριστικά μου έρχονται στο μυαλό οι άνθρωποι που προβάλλονται (συνήθως μ’ έναν αέρα νικητή, αλλά κι ένα παράπονο) ως ορκισμένοι εργένηδες, γιατί δεν υπάρχει για εκείνους κανένας αρκετά «καλός» σύντροφος. Μήπως πλήττονται από το «ιδανικό» τους;

Σχέση

Στον σύγχρονο κόσμο σκοντάφτουμε καθημερινά μπροστά σε υποδείξεις τελειότητας: μπλούζες King-Queen, τελειωμένα quotes για το άλλο μισό. Και ίσως ήρθε η ώρα να μάθουμε κάτι καινούριο για το μισό: ότι οι εξισώσεις των σχέσεων δεν είναι μισό και μισό ίσον ένα, ούτε ένα κι ένα ίσον ένα.

Είμαστε ένας κι ένας, κι εκεί τελειώνει η συνθήκη και αρχίζει συνάμα. Και δεν χρειάζεται να είμαστε ούτε το μισό, ούτε το εν τέταρτο να βάλει κι ο άλλος τρία τέταρτα να καταφέρουμε να γίνουμε ένα.

Πλάκα έχει πώς καταλήγουμε να τις μετράμε, τις σχέσεις μας…

Σε κάθε περίπτωση οι σχέσεις δεν είναι ούτε ιδανικές, ούτε τέλειες. Οι σχέσεις μας κουβαλάνε ένα σωρό δυσκολίες: δυσκολίες όχι μόνο γλωσσικές (καθώς πολλές φορές άλλα λέμε και αλλιώς ακούγονται), αλλά και δυσκολίες σεξουαλικές, φαντασιακές, συμβολικές.

Και όλες αυτές τις δυσκολίες εν τέλει τις καλύπτουμε με μια διάθεση κυρίως υπερβατική, παρά συμβιβαστική. Τις καλύπτουμε με την αγάπη, που είναι βαθιά υποκειμενική και μοναδική και που προπαντός δεν χωράει σε μπλούζες King-Queen.

Μέσα στην γενικότερη δυσλειτουργία τους οι σχέσεις λειτουργούν, χάρις στο πλήθος συμβάσεων, απαγορεύσεων, ελλείψεων και αναστολών.

Κι εκεί που βλέπουμε την καταδίκη στην αποτυχία τελικά πάντα κάτι πετυχαίνει.

Σχέση

Σχόλια